Ik heb altijd bewondering gehad voor mijn vrienden die precies wisten wat ze wilden worden en daar ook doelgericht en hard voor werkten. Ik ben op het vlak van doelgerichtheid wat gebrekkig, zo leerde ik languit op het strand voor mijn eindexamens en verdiende ik mijn geld met gezellige baantjes in de horeca. Ondertussen behaalde ik wel mijn master in de moderne letterkunde, volgde diverse coach-opleidingen en startte ik mijn eigen bedrijf. Dit alles zonder doel voor ogen, hoewel je er wel een richting in zou kunnen ontdekken: Ik wilde altijd al ‘iets met mensen helpen’ doen en ik vind het belangrijk om zowel de lichte als de donkere kanten van het leven (proberen) te begrijpen.
In het boek Tegengif, geluk voor mensen die een hekel hebben aan positief denken van Oliver Burkeman las ik in het hoofdstuk over doelobsessie iets wat mij zowel verbaasde als geruststelde.
Het blijkt dat het stellen van doelen en vooral het volharden in de gekozen bestemming helemaal niet zo’n succesvolle strategie is voor een gelukkig(er) leven. Globaal de richting weten in je leven dat helpt zeker wel, maar je doel vastpinnen en daar volop voor blijven gaan, dat heeft onterecht een goede naam.
Het bedenken, formuleren en nastreven van doelen vinden we lekker; het geeft een gevoel van controle over je leven. Maar terwijl jij je verbindt aan je doel, gaat het leven door en dat komt gegarandeerd met allerlei verrassingen en onzekerheden die je vooraf niet had kunnen bedenken, laat staan dat je ze kan plannen of controleren.
Hoe meer je in je doel investeert aan tijd, geld en energie, hoe meer je jezelf wijsmaakt dat je ervoor moet blijven gaan. Bij onvoorziene tegenslag investeer je daarom nog meer tijd, geld en energie. Maar ten koste van wat? Zie je de risico’s die je neemt en de andere kansen die zich voordoen? Heb je nog wel aandacht voor je vrienden en geliefden? Neem je nog de tijd om dingen te doen die je (ook) leuk en belangrijk vindt?
Waar is je stop-optie?
Ons dagelijks leven lijkt een combinatie van hard werken om onze ambities na te streven gevolgd door welverdiende ontspanning om los te komen van alle druk(te). We ‘ontspannen’ met allerhande middelen: alcohol, zoetigheid, shoppen, gokken en natuurlijk met alle mogelijke online vermaak. Je zou kunnen zeggen dat we heen en weer bewegen tussen verdoelering en verloedering en beide maken ons niet gelukkig.
Maar wat dan?
Zie een geslaagd leven niet als een snelweg waarlangs je zo direct mogelijk je doel moet bereiken, maar meer als een pad dat globaal de door jouw gekozen richting opgaat. Een pad waar je overheen wandelt en om je heen kan kijken naar alles en iedereen. Je ontmoet mensen, probeert dingen, ervaart de warmte en soms de koude tegenwind. Af en toe kies je misschien (even) een andere route, merkend dat je nog steeds je eigen richting op gaat en ondertussen lerend van ervaringen die je van tevoren niet had kunnen bedenken.
